Метрология: саясат қалыптастыруда сенімді нығайту

Метрология: саясат қалыптастыруда сенімді нығайту

27 Сәуір 2026

20 мамыр — 1875 жылы Метрлік конвенция қол қойылған күннің құрметіне атапөтілетін Дүниежүзілік метрология күні. Бұл шарт ғылыми жаңалықтар менинновациялардың, өнеркәсіптік өндіріс пен халықаралық сауданың негізін құрайтын, сондай-ақ өмір сапасын жақсартуға және қоршаған ортаны қорғауға ықпал ететінбірыңғай жаһандық өлшем жүйесінің іргетасын қалады.

2026 жылғы Дүниежүзілік метрология күнінің тақырыбы — «Метрология: саясат қалыптастыруда сенімді нығайту». Бұл тақырып метрологияның саясаткерлергенегізделген, ашық және орындалатын шешімдер қабылдау үшін ғылыми дәлелдер менқұқықтық негіздер ұсынудағы рөлін айқындайды.

Күн сайын ғылыми және заңнамалық метрология тұтынушыларды қорғау мен әділсауданы қамтамасыз ету үшін өзара тығыз байланыста жұмыс істейді, осылайшанарықтардың тиімді қызмет етуіне жағдай жасайды. Энергия мен отын өлшемдерініңдәлдігін қамтамасыз етуден бастап, нарықтық операцияларды, көлік қауіпсіздігін жәнеқоршаған ортаны мониторингтеуді қолдауға дейін — бұл келісілген жүйе азаматтарға, нарықтарға және елдер арасындағы ынтымақтастыққа әсер ететін шешімдер үшінөлшемдерді сенімді негіз ретінде пайдалануға мүмкіндік береді.

Әлем бойынша ұлттық метрология институттары (NMI) осы үдерісте негізгі рөлатқарады, өлшеу ғылымын үздіксіз дамытып, қажетті күрделілік деңгейінде жаңаәдістерді әзірлеп және валидациялайды. NMI ұйымдары Халықаралық өлшемдер менсалмақтар бюросы (BIPM) немесе өңірлік метрология ұйымдары үйлестіретінөлшемдерді салыстыруларға қатысып, бүкіл әлем бойынша нәтижелердің сенімділігінқамтамасыз етеді.

NMI-мен қатар, ұлттық заңнамалық метрология органдары халықаралық үйлестірілгенталаптарға сәйкес заңмен реттелетін өлшемдерді енгізу және бақылау бойынша ерекшерөл атқарады. Осы қызметті қолдау мақсатында Заңнамалық метрологияныңхалықаралық ұйымы (OIML) көптеген салаларда талаптарды үйлестіруге бағытталғанхалықаралық ұсынымдар әзірлейді. OIML сондай-ақ OIML сертификаттау жүйесін(OIML-CS) жүзеге асырады, ол реттелетін өлшеу құралдарының халықаралықмойындалуын және жаһандық сауданы жеңілдетеді.

2023 жылғы қарашада маңызды кезеңге қол жеткізілді: ЮНЕСКО Бас конференциясыөзінің 42-сессиясында 20 мамырды жыл сайын атап өтуді ресми түрде мойындады. Бұлшешім метрологияны ілгерілету үшін жаңа мүмкіндіктер ашады және ЮНЕСКО-ныңғылым мен білім арқылы жақсы әлем құру миссиясына сәйкес келеді.