20 Мамыр 2026
20 мамырда Астанада Дүниежүзілік метрология күніне арналған халықаралық конференция өтті. Қатысушылар бүгінгі таңда дәл өлшеулердің неліктен адамдардың өміріне – коммуналдық төлемдер мен медициналық талдаулардан бастап жол қауіпсіздігі мен жасанды интеллектті дамытуға дейін тікелей әсер ететінін талқылады.
2026 жылы Дүниежүзілік метрология күні «Метрология: саясат қалыптастыруда сенімді нығайту» ұранымен өтіп жатқанын атап өтеміз.
Іс-шараға халықаралық ұйымдар мен бейінді құрылымдардың өкілдері, соның ішінде Халықаралық өлшем және салмақ бюросының директоры Анетта Ку, Халықаралық заңнамалық метрология комитетінің президенті Бобджозеф Мэттью және Еуро-Азиялық мемлекеттік метрологиялық мекемелер ынтымақтастығының президенті Лазизбек Саидорипов қатысты.
Сауда және интеграция вице-министрі Айдар Әбілдабеков кіріспе сөз сөйледі. Ол әлемдік метрологиялық қоғамдастық жыл сайын 20 мамырда бүкіл әлемде халықаралық өлшем бірлігі жүйесінің негізін қалаған Метрлік конвенцияға қол қою күнін атап өтетінін айтып өтті.
— Бүгінгі таңда дәл және сенімді өлшемдер тиімді мемлекеттік басқарудың, технологиялық дамудың, өнеркәсіптік қауіпсіздіктің, әділ сауданың және азаматтардың мүдделерін қорғаудың негізі болып табылады, — деп вице-министр атап өтті.
Осыдан кейін «ҚазСтандарт» РМК бас директоры Мәлік Сәулебай баяндама жасады. Ол метрологияның әлдеқашан зертханалар шеңберінен шығып, күнделікті өмірдің бір бөлігіне айналғанын атап өтті.
— Күн сайын адамдар есептегіштердің көрсеткіштеріне, талдау нәтижелеріне, жол камералары мен бақылау аспаптарының деректеріне сенім білдіреді. Бүгінгі күні өлшемдердің дәлдігі – бұл экономика, қауіпсіздік және мемлекеттік шешімдерге деген сенім мәселесі, — деп Мәлік Сәулебай атап өтті.
Оның сөзінше, метрологияның маңызы әсіресе жаңа технологиялар мен стратегиялық салаларда өсуде. Мысалы, электр зарядтау станцияларында дәл өлшеу жүргізушілерге нақты алынған электр энергиясы үшін ғана төлеуге мүмкіндік береді. Жылдамдықты бақылау жүйелерінде өлшемдердің дұрыстығы айыппұлдардың әділдігіне және автоматты камераларға ғана емес, мемлекетке деген сенімділікке де тікелей әсер етеді.
«Қазстандарт» басшысы атом энергетикасына ерекше назар аударылатынын атап өтті, онда радиациялық өлшеулер адамдардың қауіпсіздігі мен елдің технологиялық тәуелсіздігі мәселесіне айналады. Сондай-ақ, метрология ЖИ-ді дамытуда маңызды рөл атқарады, өйткені алгоритмдердің тиімділігі бастапқы деректердің сапасына тікелей тәуелді болады.
Іс-шара барысында саланы цифрлық трансформациялау, заманауи технологияларды енгізу және ұлттық сапа инфрақұрылымын дамыту мәселелері талқыланды.
Бүгінгі таңда Қазстандарт мемлекеттік эталондарды қолдауды, өлшеу мүмкіндіктерін дамытуды және қазақстандық өлшемдер нәтижелерін халықаралық тануды қамтамасыз ететінін атап өтеміз.
Сондай-ақ Метрологтар кеңесінің отырысы өтті, онда өлшем құралдарын салыстырып тексеру және салыстырып тексерушілердің құзыреттілігін бағалау кезінде жасанды интеллектті қолдану мәселелері қаралды.
Іс-шара сала мамандарын «Құрметті метролог» медалімен, сондай-ақ Сауда және интеграция министрлігі мен ҚР СИМ Техникалық реттеу және метрология комитетінің құрмет грамоталарымен марапаттау рәсімімен аяқталды.
